राष्ट्रीय पंचायती राज दिवस: स्थानीय शासन सशक्तिकरण
| श्रेणी | विवरण |
|---|---|
| कार्यक्रम | राष्ट्रीय पंचायती राज दिवस |
| तिथि | 24 अप्रैल |
| उद्देश्य | भारत में पंचायती राज व्यवस्था की स्थापना का जश्न मनाना |
| संवैधानिक आधार | 73वां संवैधानिक संशोधन अधिनियम (1993) |
| लक्ष्य | स्थानीय स्वशासी निकायों (ग्राम पंचायतों) को सशक्त बनाना |
| ऐतिहासिक जड़ें | प्राचीन भारतीय परंपरा में ग्राम परिषद (पंचायत) की व्यवस्था |
| पुनर्जीवन | बलवंतराय मेहता समिति (1957) ने लोकतांत्रिक विकेंद्रीकरण की सिफारिश की |
| तीन-स्तरीय प्रणाली | ग्राम, ब्लॉक और जिला स्तर |
| मुख्य क्षेत्र | सहभागी लोकतंत्र, समावेशी विकास, पारदर्शिता, जवाबदेही |
| राष्ट्रीय पंचायती राज दिवस 2024 | 73वें संवैधानिक संशोधन अधिनियम की 31वीं वर्षगांठ |
| उत्सव | कार्यक्रम, पुरस्कार समारोह जो पंचायतों की उपलब्धियों को मान्यता देते हैं |

